Kiedy cechy ustąpiły miejsca akademiom, zjawiły się natychmiast teorie. Hyły one przez wieki krzyżówką dwóch co najmniej składników: pierwszy to nauczanie sposobów, odziedziczone po tradycjach rzemieślniczych, drugi to dorobek myślowy danej epoki: jej fizyka i metafizyka, poetyka, historiografia, psychologia, teologia... Tylko stopniowo zbliżano się do rozumienia tego, co swoiste dla każdej ze sztuk. Lub może inaczej: tylko utopniowo sztuki wyodrębniały się od siebie. Jeśli jednak doszukiwać się tu koniecznie postępu, to nie w sztuce, lecz raczej w jej interpretowaniu i rozumieniu.
Kiedy skończył się autorytet akademii, utrzymanie i pogłębianie świadomości stało się w wyższym stopniu niż dawniej zadaniem nie instytucji, lecz poszczególnych ludzi lub niewielkich grup - pogłębianie mniej w doktrynalnej, szkolnej spekulacji, bardziej w działaniu, tym trudniejsze, że coraz mniej przekazywano sposobów, że w coraz szybciej zmieniającym ?ię świecie artysta musiał coraz więcej odkrywać sam, sam Wciąż od nowa r/.ukać sensownej relacji między światem, sobą samym i własnym utworem. Dojrzały, pełny, ?zbyt bogaty, aby łatwo można go było pojąć", moment świadomości malarskiej symbolizuje Cezanne. Potem nastąpiło swoiste zwichnięcie równowagi na rzecz kombinatoryki: niekiedy działanie artysty utuwało się tylko ilustracją faktu, że ze szczególną ostrością uświadamia on sobie jakiś wąski aspekt tego działania. Jednakże ars longa, teoria brevis: aa drogach sztuki współczesnej nie sposób przeskoczyć etapu Cezanne'a.
konferencje | Koszulki |
|